Siber Güvenlik Sözlüğü

Microsoft'un Windows ağlarında kullanıcı, bilgisayar ve yetkileri merkezi olarak yöneten dizin hizmetidir. Kurum ağlarının kimlik merkezi olduğu için iç ağ sızma testlerinin ve saldırganların öncelikli hedeflerinden biridir.

Bir depolama biriminin, silinmiş alanlar ve boş alan dahil bit düzeyinde birebir kopyasıdır. İnceleme orijinal delil yerine bu kopya üzerinde yapılır ve kopyanın doğruluğu hash değeriyle kanıtlanır.

Gerçek saldırı tekniklerini kontrollü ve otomatik biçimde çalıştırarak güvenlik kontrollerinin bu teknikleri engelleyip engellemediğini veya tespit edip etmediğini sürekli ölçen yaklaşımdır.

Mobil cihaz veya bellek kartındaki bellek yongasının karttan sökülerek verilerin doğrudan okunduğu ileri seviye bir veri edinim yöntemidir. Genellikle cihaz arızalı veya başka yöntemlerle erişilemez olduğunda değerlendirilir ve geri dönüşü olmayan işlemler içerebilir.

Saldırı yüzeyini sürekli keşfeden, maruziyetleri iş etkisine göre önceliklendiren ve doğrulayan bir güvenlik programı yaklaşımıdır. Genellikle kapsam belirleme, keşif, önceliklendirme, doğrulama ve harekete geçirme olmak üzere beş aşamadan oluşur.

Kamuya açıklanmış güvenlik zafiyetlerine benzersiz bir kimlik numarası (ör. CVE-2024-12345) veren uluslararası programdır. Farklı ürün ve kaynakların aynı zafiyetten tutarlı biçimde söz etmesini sağlar.

Bir zafiyetin teknik ciddiyetini 0 ile 10 arasında puanlayan, FIRST tarafından yönetilen açık standarttır. Güncel sürümü 4.0 olmakla birlikte 3.1 sürümü de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Çok sayıda kaynaktan gönderilen yoğun trafik veya istekle bir sistemi, ağı ya da uygulamayı erişilemez hale getirmeyi amaçlayan saldırıdır.

Dijital delilin elde edildiği andan itibaren kimde, ne zaman ve hangi amaçla bulunduğunu gösteren kesintisiz kayıttır. Delilin değiştirilmediğinin gösterilmesine yardımcı olur.

Hassas verinin e-posta, USB bellek, web veya bulut gibi kanallardan yetkisiz şekilde kurum dışına çıkmasını tespit eden ve engelleyen teknoloji ve politikaların bütünüdür.

Kurumun internetten erişilebilen varlıklarını (alan adları, alt alan adları, IP adresleri, açık servisler) saldırgan gözüyle sürekli keşfeden ve izleyen yaklaşımdır. Unutulmuş veya kayıt dışı sistemlerin bulunmasına yardımcı olur.

Bilgisayar ve sunuculardaki süreç, dosya ve ağ etkinliklerini izleyerek şüpheli davranışları tespit eden ve cihazı izole etme gibi müdahale imkânı sunan güvenlik çözümüdür.

Bir zafiyetten yararlanarak sistemde yetkisiz işlem yapılmasını sağlayan kod, komut veya tekniktir. Sızma testlerinde açığın gerçek etkisini göstermek için kontrollü biçimde kullanılır.

Sistemlerdeki verileri şifreleyerek veya çalarak erişimi engelleyen ve verilerin geri verilmesi ya da yayımlanmaması karşılığında fidye talep eden zararlı yazılımdır.

Bir dosyanın bittiği yer ile dosyaya ayrılan son kümenin (cluster) sonu arasında kalan alandır. Bu alanda daha önce silinmiş verilerin kalıntıları bulunabildiği için adli incelemelerde değerlendirilir.

Bir verinin içeriğinden hesaplanan sabit uzunlukta bir değerdir; içerikteki en küçük değişiklik farklı bir değer üretir. Adli bilişimde orijinal delil ile kopyasının aynı olduğunu göstermek için SHA-256 gibi algoritmalar kullanılır.

Bir sistemin ele geçirildiğine işaret eden teknik izlerdir; zararlı dosya hash'leri, şüpheli IP adresleri veya alan adları buna örnektir. Tespit ve tehdit avcılığı çalışmalarında kullanılır.

Active Directory'de servis hesaplarına ait Kerberos servis biletlerinin talep edilip çevrimdışı ortamda parola kırma denemelerine tabi tutulduğu bir saldırı tekniğidir. Zayıf parolalı servis hesapları bu tekniğe karşı özellikle savunmasızdır.

Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesine ilişkin kuralları belirleyen 6698 sayılı kanundur. Veri sorumlularına, kişisel verilerin güvenliği için uygun teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü getirir.

Tehditlerin bir hizmet sağlayıcının analist ekibi tarafından izlendiği, tespit edildiği ve uç noktada izolasyon gibi aksiyonlarla müdahale edildiği yönetilen güvenlik hizmetidir.

Kullanıcının kimliğini parolaya ek olarak telefon onayı, donanım anahtarı veya biyometri gibi en az bir farklı faktörle doğrulayan yöntemdir. Parola çalınsa bile hesabın ele geçirilmesini zorlaştırır.

Gerçek saldırılarda gözlemlenen saldırgan taktik ve tekniklerini sınıflandıran, MITRE tarafından yönetilen açık bilgi tabanıdır. Tespit kapsamını ölçmek ve test senaryolarını gerçek tehditlerle eşlemek için kullanılır.

Kullanıcıyı sahte e-posta, mesaj veya web sayfasıyla kandırarak parola, kart bilgisi gibi verileri ele geçirmeyi ya da zararlı yazılım çalıştırmasını sağlamayı amaçlayan sosyal mühendislik saldırısıdır.

Yazılım güvenliğini geliştirmeyi amaçlayan, kâr amacı gütmeyen uluslararası bir topluluktur. OWASP Top 10, Web Security Testing Guide (WSTG) ve MASTG gibi yaygın kullanılan rehberleri yayımlar.

Yönetici ve servis hesapları gibi yüksek yetkili hesapların parolalarını güvenli bir kasada saklayan, erişimi kontrol eden ve oturumları kayıt altına alan güvenlik yaklaşımıdır.

Bir exploit başarılı olduktan sonra hedef sistemde çalıştırılan ve saldırganın asıl amacını gerçekleştiren kod parçasıdır; örneğin uzaktan erişim sağlayan bir komut kabuğu.

Kart sahibi verisini işleyen, saklayan veya ileten kuruluşlar için PCI Security Standards Council tarafından yayımlanan güvenlik standardıdır. Güncel sürümü v4.0.1 olup düzenli iç ve dış sızma testi gerekliliği içerir.

Saldırı ekibi (red team) ile savunma ekibinin (blue team) birlikte çalıştığı, saldırı tekniklerinin adım adım uygulanıp tespit ve müdahale yeteneklerinin anında iyileştirildiği iş birliği modelidir.

Belirli bir hedefe ulaşmak için gerçek bir saldırganın yöntemlerini taklit eden, genellikle savunma ekibinin haberi olmadan yürütülen kapsamlı saldırı simülasyonudur. Kurumun tespit ve müdahale kapasitesini ölçer.

Farklı sistemlerden gelen logları tek bir platformda toplayan, ilişkilendiren ve tanımlı kurallara göre güvenlik alarmları üreten çözümdür.

Üreticinin henüz haberdar olmadığı veya yamasının henüz yayımlanmadığı güvenlik zafiyetidir. Yama bulunmadığı için savunma, geçici önlemlere ve davranış tabanlı tespite dayanır.

Bir sistemin, uygulamanın veya ağın, yetkili uzmanlar tarafından gerçek saldırgan yöntemleriyle kontrollü biçimde test edilmesidir. Amaç, açıkları istismar edilmeden önce bulup etkisini kanıtıyla raporlamaktır.

Kurumun sistemlerini sürekli izleyen, güvenlik alarmlarını analiz eden ve olaylara müdahaleyi koordine eden ekip ve süreçlerin bütünüdür.

Bir saldırgan veya saldırı grubunun hedefe nasıl ulaştığını tanımlayan davranış kalıplarıdır. IOC'lere göre değiştirilmesi daha zor olduğundan tespit stratejilerinde önemli bir yer tutar.

Bir dosyanın içeriği dışındaki, onu tanımlayan bilgilerdir; oluşturulma ve değiştirilme tarihleri, yazar, cihaz modeli veya konum bilgisi buna örnektir. Adli incelemelerde belgenin kaynağını ve zaman çizelgesini değerlendirmek için kullanılır.

Web uygulamasına gelen HTTP trafiğini inceleyerek SQL enjeksiyonu, XSS ve kötü niyetli bot trafiği gibi saldırıları filtreleyen güvenlik katmanıdır.

Uç nokta, ağ, e-posta ve bulut gibi farklı katmanlardan gelen verileri ilişkilendirerek tehditleri tek bir platformda tespit etmeyi ve müdahale etmeyi amaçlayan yaklaşımdır.

Saldırganın ilk ele geçirdiği sistemden aynı ağdaki diğer sistemlere geçerek daha değerli hedeflere ilerlemesidir. Ağ segmentasyonu ve yetki kısıtlamaları bu ilerlemeyi zorlaştırır.

Bir depolama birimine bağlanıldığında okuma işlemlerine izin verip yazma işlemlerini engelleyen donanım veya yazılımdır. Adli imaj alınırken orijinal delilin değişmesini önlemek için kullanılır.

Sistemde düşük yetkili bir kullanıcı olarak erişim elde eden saldırganın, yapılandırma hataları veya zafiyetler aracılığıyla yönetici gibi daha yüksek yetkiler kazanmasıdır.